Wetenschappelijke thema's

Wetenschap nu

Zeven thema's staan centraal in het Radicaal Continuüm: van determinisme tot kosmologie. Per thema zijn de meest relevante wetenschappers en denkers in kaart gebracht — elk met een eigen pagina waarop staat waar hun werk aansluit en waar het Radicaal Continuüm een andere positie inneemt.

Radicaal Continuüm · Portrettenreeks

150 wetenschappers in beeld

Van Newton tot Nagel, van Darwin tot Deutsch — hier vind je 150 wetenschappers, filosofen en denkers met hun eigen standpunt en uitspraken over tijd, determinisme, bewustzijn en de aard van de werkelijkheid. Neem ze door, lees wat zij dachten. Dan krijg je vanzelf een beeld van het landschap waarbinnen het Radicaal Continuüm zijn positie inneemt.

150
Wetenschappers
8
Vakgebieden
150
Eigen pagina's
Fysica Kosmologie Wiskunde Biologie Filosofie Interdisciplinair
Bekijk alle 150 wetenschappers →

Determinisme

Is het universum volledig bepaald? 15 wetenschappers

Het Radicaal Continuüm stelt dat toeval epistemisch is, niet ontologisch. Het universum ligt volledig vast in zijn processtructuur — wat wij als toeval ervaren is onvolledig overzicht vanuit de embedded positie. Wetenschappers als 't Hooft en Laplace delen dit vertrekpunt; anderen zoals Heisenberg en Born trekken de tegenovergestelde conclusie.

Kwantummechanica

Wat zegt de kwantummechanica over de werkelijkheid? 18 wetenschappers

De kwantummechanica is de meest succesvolle theorie in de geschiedenis van de fysica — en tegelijk de meest omstreden in haar interpretatie. Het Radicaal Continuüm beschouwt de kwantummechanische beschrijving als effectief: zij beschrijft de positie van de embedded waarnemer, niet de tijdloze processtructuur zelf.

De waarnemer

Wat is de positie van de waarnemer in het universum? 12 wetenschappers

Het Radicaal Continuüm stelt dat de waarnemer altijd embedded is in het systeem dat hij bestudeert. Er is geen extern perspectief mogelijk. Deze positie heeft vergaande gevolgen voor wat kenbaar is — en voor de interpretatie van toeval, tijd en causaliteit.

Bewustzijn

Wat is bewustzijn en waar komt het vandaan? 14 wetenschappers

Het Radicaal Continuüm beschrijft bewustzijn als het perspectief van een embedded processtructuur op het tijdloze continuüm — niet als apart substraat, niet als fundamenteel principe, maar als onvermijdelijke eigenschap van elke positie van waaruit het geheel partieel wordt overzien.

Vrije wil

Bestaat vrije wil — en wat betekent dat? 8 wetenschappers

Het Radicaal Continuüm onderscheidt twee niveaus: ontologisch is er geen vrije wil — de processtructuur van het continuüm ligt volledig vast. Experiëntieel is vrije wil reëel: de embedded waarnemer ervaart keuze omdat hij zijn eigen positie in het continuüm niet volledig kan overzien.

Tijd

Is tijd fundamenteel of emergent? 10 wetenschappers

De centrale these van het Radicaal Continuüm: tijd is niet fundamenteel. Het stilstaand-universum gedachte-experiment toont dat bij afwezigheid van beweging de tijdas verdwijnt — en dat wat overblijft een tijdloze processtructuur is. Barbour, Rovelli en Einstein wijzen in dezelfde richting; elk vanuit een andere hoek.

Kosmologie

Had het universum een begin — en wat was er daarvoor? 12 wetenschappers

Het Radicaal Continuüm stelt dat het universum geen begin heeft in de gewone zin van het woord. Een tijdloos continuüm heeft geen aanvangstoestand. Penrose, Hawking, Turok en Hertog naderen via kosmologische modellen dezelfde twijfel — elk met een eigen oplossingsrichting.